Gepubliceerd in Het Parool, 6 januari 2026

“Waarom wil jij kinderen?” vraagt de arts tegenover me. We zitten in een klein, kaal kamertje gevuld met tl-licht en de geur van ontsmettingsmiddel. Mijn moeder zit naast me voor morele steun. Ik ben hier voor een intakegesprek om mijn eicellen te laten invriezen, maar het voelt alsof ik auditie moet doen voor een rol die anderen krijgen zonder vragen te hoeven beantwoorden.

“Nou,” begin ik bescheiden, “omdat het me iets moois lijkt, een klein mensje opvoeden waar je iets van jezelf in herkent.”

Ik lach er wat ongemakkelijk achteraan. “Hopelijk neemt het alleen niet mijn hypochondrie over.”

Mijn singleleven voelt de afgelopen jaren alsof ik vastzit in zo’n glazen grijpmachine op de kermis. Je weet wel: die bak vol pluchen beestjes. Al mijn vrienden zijn er inmiddels uit gehaald door een gretige grijper met een koophuis en een bakfiets. En ik? Ik lig nog steeds ergens onder een vergeelde teddybeer te wachten tot iemand de grijper een keer op míj́ richt.

Dit is geen carrièrestrategie
Ik heb alleen niet meer eindeloos de tijd. Rond je dertigste begint je vruchtbaarheid sneller af te nemen dan de batterij van je telefoon tijdens een festival. De biologie wacht niet tot de juiste persoon voorbijkomt. Dus besloot ik die tijd een beetje te rekken. Eicellen invriezen dus, om ze op een later moment te kunnen inzetten.

En ik ben niet de enige. Inmiddels liggen er in Nederlandse klinieken meer dan 40.000 ingevroren eicellen opgeslagen. Toch komt slechts ongeveer een kwart van de vrouwen later terug om ze echt te gebruiken. Bij bijna de helft van die groep leidt dat tot een positieve zwangerschapstest en bij zo’n 35 procent tot een geboorte. Het is geen wondermiddel, geen garantie. Het is een kans: klein, maar vaak beter dan geen.

En er hangt een stevig prijskaartje aan: één ronde kost 3500 tot 4500 euro, exclusief de jaarlijkse opslagkosten van honderden euro’s, maar inclusief de hormoonspuiten, een eicelpunctie en bijwerkingen waar je niet op zit te wachten. Toch doen vrouwen het massaal. Voor veel van hen is het geen carrièrestrategie, wat vaak wordt beweerd, maar een manier om tijd te winnen in een levensfase waarin hun vruchtbaarheid sneller afneemt dan hun liefdesleven vordert.

Auditie voor ouderschap

“En hoelang heb je deze wens al?” vraagt de arts verder. “Heb je nagedacht over alleen opvoeden? En over de impact op je leven?”

Ik voel de frustratie opkomen. Moet ik hier serieus een pitch houden over mijn kinderwens? Mijn vriendin hoefde geen sterkte-zwakteonderzoek te presenteren voordat ze zwanger werd. Maar ik – single, zelfstandig, bewust – moet toelichten waarom mijn wens legitiem is.

En dat voelt oneerlijk. Niet omdat ik word tegengehouden – bijna niemand wordt echt geweigerd – maar omdat de vragen precies komen op het meest kwetsbare moment, wanneer je al je hoop, twijfel en toekomstplannen op tafel legt. En omdat deze vragen maar aan één groep worden gesteld.

Deze blik op ouderschap is achterhaald

Wanneer twee mensen samen zwanger proberen te worden, toetst niemand hun motivatie, hun stabiliteit of hun voorbereiding. Er wordt gekeken naar hormonen, cyclus en leeftijd. Moreel gezien blijft alles onbesproken, zelfs bij ongeplande zwangerschappen. Daar komt geen arts vragen hoe doordacht de wens is.

Voor singles ligt dat anders. Zij krijgen tijdens de intake standaardvragen over hun mentale draagkracht, hun voorbereiding op alleenstaand ouderschap en de ‘echtheid’ van hun wens. Vragen die niets met geneeskunde te maken hebben, maar met normen.

Die morele toets is niet medisch te onderbouwen. Het is een culturele erfenis van het idee dat een gezin uit twee ouders hoort te bestaan, terwijl de samenleving inmiddels vol staat met co-ouders, samengestelde gezinnen en ouders die het alleen doen. De norm is al lang verschoven: de praktijk in de behandelkamer nog niet.

Ironisch genoeg fungeert de aanwezigheid van een partner als automatisch kwaliteitslabel. Alsof een relatie op zich garantie biedt voor stabiliteit en draagkracht. Terwijl iedereen koppels kent die twijfelen, worstelen of financieel wankel zijn. Maar bij hen vraagt niemand of ze er wel klaar voor zijn.

Of iedereen, of niemand
Het gaat mij niet om strengere eisen of meer drempels. Het gaat mij erom dat juist de meest intieme vragen – waarom wil jij een kind en kun je dat wel alleen? – nu alleen aan single vrouwen worden gesteld. Dat maakt de zorg niet neutraal, maar normatief. En normatief is precies wat medische zorg níét zou moeten zijn.

Mijn kinderwens is niet uitzonderlijk, niet impulsief, niet strategisch. Hij lijkt op die van talloze stellen die nooit worden gevraagd hun wens te verantwoorden, maar ik moet wel eerst uitleggen waarom ik denk dat ik het waard ben.

Wie gelijkwaardigheid in de voortplantingszorg serieus neemt, moet erkennen dat zo’n morele toets óf voor iedereen, óf voor niemand geldt. Zolang hij alleen bij singles wordt gedaan, blijft de ongelijkheid bestaan. En dat wordt, in zo’n tl-verlicht kamertje, pijnlijk duidelijk.